ความปลอดภัยในการทำงาน สิทธิลูกจ้าง + หน้าที่นายจ้าง (2568)

ทำงานทุกวันควรได้กลับบ้านอย่างปลอดภัย นั่นไม่ใช่แค่ความหวัง แต่เป็น สิทธิตามกฎหมาย ตาม พ.ร.บ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 ที่วางหน้าที่ไว้ชัดเจนว่านายจ้างต้องดูแลอะไรบ้าง และลูกจ้างมีสิทธิปกป้องตัวเองได้แค่ไหน

หมายเหตุ: รายละเอียดว่ากิจการขนาด/ประเภทใดต้องมี จป. หรือ คปอ. กำหนดไว้ในกฎกระทรวงและปรับปรุงได้ ควรตรวจสอบล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

หน้าที่ของนายจ้าง

นายจ้างไม่ได้มีหน้าที่แค่จ่ายค่าจ้าง แต่ต้องดูแลความปลอดภัยของลูกจ้างด้วย ได้แก่

1. จัดสถานที่ทำงานให้ปลอดภัย ต่อชีวิตและสุขภาพของลูกจ้าง
2. จัดอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE) ให้ลูกจ้าง โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย — หมวก แว่น ถุงมือ รองเท้านิรภัย ฯลฯ นายจ้างต้องออกให้ ไม่ใช่หักจากค่าจ้างลูกจ้าง
3. อบรมและให้ข้อมูล ด้านความปลอดภัยในการทำงาน
4. ติดป้ายและสัญญาณเตือน ในจุดที่มีความเสี่ยง

จป. และ คปอ. คืออะไร

สถานประกอบการตามขนาดและประเภทที่กฎหมายกำหนด ต้องจัดให้มี

• เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน (จป.) ทำหน้าที่ดูแลและตรวจสอบความปลอดภัย
• คณะกรรมการความปลอดภัยฯ (คปอ.) ที่มีทั้งฝ่ายนายจ้างและลูกจ้างร่วมกัน

รายละเอียดว่ากิจการขนาดไหนต้องมี ให้ตรวจสอบล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

สิทธิของลูกจ้าง

• ได้รับการคุ้มครองความปลอดภัยในการทำงานตามกฎหมาย
• มีสิทธิหยุดหรือปฏิเสธการทำงานที่มีอันตรายร้ายแรงและใกล้จะเกิดขึ้น โดยแจ้งให้นายจ้างทราบ — การหยุดงานในกรณีนี้ ไม่ถือเป็นความผิด ความปลอดภัยของคุณมาก่อน

ถ้าบาดเจ็บ/เจ็บป่วยจากการทำงาน

ถ้าประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเนื่องจากการทำงาน คุณใช้สิทธิกองทุนเงินทดแทนได้ทันที ซึ่งเป็นคนละกองทุนกับประกันสังคมกรณีเจ็บป่วยทั่วไปที่ไม่ได้เกิดจากงาน

สรุป

• นายจ้างต้องจัดที่ทำงานให้ปลอดภัย จัด PPE ให้ฟรี อบรม และติดป้ายเตือน
• กิจการตามที่กำหนดต้องมี จป. และ คปอ. — ตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับกรมสวัสดิการฯ
• ลูกจ้างมีสิทธิปฏิเสธงานอันตรายร้ายแรงที่ใกล้เกิด โดยแจ้งนายจ้าง ไม่ถือเป็นความผิด
• บาดเจ็บ/ป่วยจากงาน ใช้สิทธิกองทุนเงินทดแทน

บทความที่เกี่ยวข้อง

ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน คืออะไร ทำไมลูกจ้างต้องรู้ (2568)ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานคือกติกาที่นายจ้างตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปต้องจัดทำ ผูกพันทนายจ้างไม่ส่งเงินสมทบประกันสังคม ลูกจ้างทำยังไง? (2568)หากนายจ้างหักเงินแล้วไม่นำส่งประกันสังคม สิทธิของลูกจ้างไม่เสียไป สำนักงานประกันนายจ้างบังคับทำ OT (ล่วงเวลา) ได้ไหม? สิทธิปฏิเสธ (2568)การทำงานล่วงเวลา OT นายจ้างต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน โดยหลักบังคับไม่ได