ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน คืออะไร ทำไมลูกจ้างต้องรู้ (2568)

"ที่ทำงานผมมีกฎเยอะไปหมด แต่ไม่เคยเห็นเป็นลายลักษณ์อักษร" — จริงๆ แล้วบริษัทที่มีลูกจ้างระดับหนึ่งกฎหมายบังคับให้ต้องมี "ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน" ที่ชัดเจน และมันคือเกราะป้องกันสิทธิ์ของลูกจ้างเช่นกัน

ใครต้องจัดทำ (มาตรา 108)

นายจ้างที่มีลูกจ้าง ตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป ต้องจัดทำ "ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน" เป็น ภาษาไทย และต้องประกาศ/ปิดประกาศให้ลูกจ้างทราบ ภายใน 15 วัน นับแต่มีลูกจ้างครบ 10 คน พร้อมเก็บไว้ ณ สถานประกอบการให้ตรวจดูได้

ต้องมีอะไรบ้าง (อย่างน้อย)

• วันทำงาน เวลาทำงานปกติ และเวลาพัก
• วันหยุดและหลักเกณฑ์การหยุด
• หลักเกณฑ์การทำงานล่วงเวลาและทำงานในวันหยุด
• วันและสถานที่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด
• วันลาและหลักเกณฑ์การลา
• วินัยและโทษทางวินัย
• การร้องทุกข์
• การเลิกจ้าง ค่าชดเชย และค่าชดเชยพิเศษ

ผูกพันทั้งสองฝ่าย

ข้อบังคับนี้ผูกพันทั้งนายจ้างและลูกจ้าง หากนายจ้างจะลงโทษทางวินัยหรือเลิกจ้างเพราะทำผิด ต้องอ้าง ข้อบังคับที่ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม และโดยทั่วไปต้อง ตักเตือนเป็นหนังสือ ก่อน ไม่ใช่ลงโทษหรือไล่ออกได้ตามใจ

เคล็ดลับ: ลูกจ้างควร ขออ่านและเก็บสำเนา ข้อบังคับไว้ เพราะเมื่อเกิดข้อพิพาท มันคือหลักฐานว่ากติกาจริงๆ คืออะไร

สรุป

• นายจ้างมีลูกจ้าง 10 คนขึ้นไป ต้องมีข้อบังคับเป็นภาษาไทย ประกาศภายใน 15 วัน
• ต้องระบุเรื่องสำคัญ เช่น เวลาทำงาน วันลา วินัย ค่าชดเชย
• ผูกพันทั้งสองฝ่าย นายจ้างจะลงโทษต้องอ้างข้อบังคับที่เป็นธรรม
• ลูกจ้างควรขออ่าน/เก็บสำเนาไว้เป็นเกราะป้องกันสิทธิ์

อ่านต่อ: ค่าชดเชยเลิกจ้าง คิดยังไง · ชั่วโมงทำงานตามกฎหมาย

บทความที่เกี่ยวข้อง

ความปลอดภัยในการทำงาน สิทธิลูกจ้าง + หน้าที่นายจ้าง (2568)กฎหมายความปลอดภัยในการทำงานกำหนดให้นายจ้างต้องดูแลสถานที่ให้ปลอดภัย จัด PPE ให้ฟนายจ้างไม่ส่งเงินสมทบประกันสังคม ลูกจ้างทำยังไง? (2568)หากนายจ้างหักเงินแล้วไม่นำส่งประกันสังคม สิทธิของลูกจ้างไม่เสียไป สำนักงานประกันนายจ้างบังคับทำ OT (ล่วงเวลา) ได้ไหม? สิทธิปฏิเสธ (2568)การทำงานล่วงเวลา OT นายจ้างต้องได้รับความยินยอมจากลูกจ้างก่อน โดยหลักบังคับไม่ได