เลิกจ้างไม่เป็นธรรม เรียกค่าเสียหายเพิ่มจากค่าชดเชยได้ไหม? ได้เท่าไหร่

คำถามที่ลูกจ้างถามบ่อยที่สุดข้อหนึ่ง: "ถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม เรียกเงินได้มากกว่าค่าชดเชยตามกฎหมายไหม?" คำตอบคือ ได้ครับ — เป็นเงินคนละก้อนและเพิ่มขึ้นมาจากค่าชดเชย

เงินที่ได้เมื่อถูกเลิกจ้าง แยกเป็น 3 ส่วน

ส่วนที่ 1 และ 2 เป็นสิทธิตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานที่คำนวณได้ชัดเจน ส่วนที่ 3 คือ "ส่วนเพิ่ม" ที่ต้องให้ศาลแรงงานวินิจฉัย

ค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม (มาตรา 49)

ตามพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงานและวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ. 2522 มาตรา 49 หากศาลเห็นว่าเป็นการ เลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรม ศาลมีอำนาจ:

• สั่งให้นายจ้าง รับลูกจ้างกลับเข้าทำงาน ในอัตราค่าจ้างเดิม หรือ
• ถ้าศาลเห็นว่าทั้งสองฝ่ายทำงานร่วมกันต่อไปไม่ได้แล้ว → ให้นายจ้างจ่าย ค่าเสียหายแทนการรับกลับเข้าทำงาน

แล้วได้เท่าไหร่?

ไม่มีอัตราตายตัว — ศาลใช้ดุลพินิจกำหนดเป็นรายคดี โดยพิจารณาปัจจัยประกอบ เช่น

• อายุงาน ของลูกจ้าง (ยิ่งนาน แนวโน้มยิ่งสูง)
• อายุ ของลูกจ้าง
• ความเดือดร้อน ของลูกจ้างเมื่อถูกเลิกจ้าง
• มูลเหตุ แห่งการเลิกจ้าง (นายจ้างมีเหตุผลแค่ไหน)
• ค่าชดเชย ที่ลูกจ้างมีสิทธิได้รับอยู่แล้ว

ในทางปฏิบัติ ศาลมักพิจารณาโดยเทียบกับอายุงาน (เช่น กำหนดเป็นค่าจ้างจำนวนหนึ่งต่อปีที่ทำงาน) แต่ย้ำว่าเป็น ดุลพินิจของศาล ไม่ใช่สูตรตายตัว — คดีที่คล้ายกันอาจได้ไม่เท่ากัน

"เลิกจ้างไม่เป็นธรรม" คือแบบไหน

โดยทั่วไปคือการเลิกจ้างที่ ไม่มีเหตุอันสมควรเพียงพอ เช่น เลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้ทำผิด กลั่นแกล้ง เลือกปฏิบัติ หรืออ้างเหตุที่ไม่สมเหตุสมผล — ศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

จะเรียกค่าเสียหายส่วนนี้ต้องทำยังไง

ต้อง ฟ้องต่อศาลแรงงาน (ยื่นพนักงานตรวจแรงงานได้เฉพาะเรื่องเรียก "เงินตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน" เช่นค่าชดเชย ส่วนค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรมต้องให้ศาลวินิจฉัย)

การเตรียม คำฟ้องที่เรียบเรียงประเด็นชัดเจน (ทั้งค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว และค่าเสียหายจากการเลิกจ้างไม่เป็นธรรม) จะช่วยให้เรื่องเดินเร็วขึ้นเมื่อไปคุยกับนิติกรศาล

อ่านต่อ: ฟ้องศาลแรงงานเริ่มยังไง · ค่าชดเชยเลิกจ้าง คิดยังไง

สรุป

• ถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม เรียกค่าเสียหายเพิ่มได้ (ม.49) นอกเหนือจาก ค่าชดเชย + ค่าบอกกล่าว
• จำนวน ศาลใช้ดุลพินิจ ตามอายุงาน อายุ ความเดือดร้อน และมูลเหตุ — ไม่มีสูตรตายตัว
• ต้องฟ้องศาลแรงงาน (ไม่ใช่แค่ยื่นพนักงานตรวจแรงงาน)

บทความที่เกี่ยวข้อง

ร้องพนักงานตรวจแรงงาน (แบบ คร.7) ฟรี ไม่ต้องจ้างทนาย (2568)นายจ้างไม่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา หรือค่าชดเชย ยื่นคำร้อง คร.7 ต่อพนักงานตรวจแรงเลิกจ้างเพราะผลงานไม่ดี/ป่วยบ่อย ได้ค่าชดเชยไหม? (2568)ผลงานไม่ดี ประเมินไม่ผ่าน หรือป่วยบ่อยจนทำงานไม่ไหว ไม่ใช่ความผิดร้ายแรงตาม ม.11เกษียณอายุ ได้ค่าชดเชยไหม? สิทธิเมื่อเกษียณตามกฎหมายแรงงาน (2568)การเกษียณอายุถือเป็นการเลิกจ้างตาม ม.118 วรรคท้าย ลูกจ้างที่เกษียณจึงมีสิทธิได้ค