สหภาพแรงงานคืออะไร? สิทธิรวมตัวของลูกจ้าง (2568)

2026-09-04อ่าน ~4 นาทีสหภาพแรงงาน แรงงานสัมพันธ์ สิทธิรวมตัว ข้อเรียกร้อง

"อยากรวมกลุ่มเพื่อนขอปรับสวัสดิการ ทำได้ไหม? จะโดนไล่ออกหรือเปล่า?" การรวมตัวของลูกจ้างไม่ใช่เรื่องผิด — เป็น สิทธิตามกฎหมาย ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 บทความนี้สรุปให้เข้าใจง่าย ๆ ว่าสหภาพแรงงานคืออะไร และคุ้มครองลูกจ้างแค่ไหน

สหภาพแรงงานคืออะไร

ลูกจ้างมีสิทธิ รวมตัวจัดตั้ง หรือ เข้าเป็นสมาชิก "สหภาพแรงงาน" เพื่อแสวงหาและคุ้มครองผลประโยชน์เกี่ยวกับ สภาพการจ้าง เช่น ค่าจ้าง สวัสดิการ ชั่วโมงทำงาน และเงื่อนไขการทำงานต่าง ๆ

พูดง่าย ๆ คือเป็นการรวมพลังของลูกจ้างหลายคน เพื่อให้มีน้ำหนักในการพูดคุยกับนายจ้างมากกว่าการไปคนเดียว

สิทธิสำคัญของสหภาพแรงงาน

ยื่นข้อเรียกร้อง เพื่อขอเปลี่ยนแปลงสภาพการจ้าง เช่น ขอปรับค่าจ้างหรือสวัสดิการ
เจรจาต่อรองร่วม กับนายจ้างในนามของลูกจ้าง
นัดหยุดงานโดยชอบด้วยกฎหมาย ได้ (ตามขั้นตอนและเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้น)

ความคุ้มครอง: ห้ามนายจ้างกลั่นแกล้ง

กฎหมายห้ามนายจ้าง เลิกจ้าง ลดค่าจ้าง หรือกลั่นแกล้ง ลูกจ้าง เพราะเหตุที่ลูกจ้าง

เป็น สมาชิก หรือ กรรมการ สหภาพแรงงาน หรือ
อยู่ในระหว่างที่มีการ ยื่นข้อเรียกร้อง

การกระทำเช่นนี้ของนายจ้างถือเป็น "การกระทำอันไม่เป็นธรรม" ซึ่งลูกจ้างร้องเรียนได้ ถ้าถูกเลิกจ้างเพราะเหตุนี้ ก็อาจเข้าข่าย เลิกจ้างไม่เป็นธรรม และยังมีสิทธิได้ ค่าชดเชยเลิกจ้าง ตามปกติด้วย

การจัดตั้งสหภาพต้องทำยังไง

โดยหลัก การตั้งสหภาพแรงงานต้องมี ผู้เริ่มก่อการ ตามจำนวนที่กฎหมายกำหนด และต้อง จดทะเบียน ต่อนายทะเบียน จึงจะมีสถานะเป็นสหภาพแรงงานที่ถูกต้องตามกฎหมาย

หมายเหตุ: รายละเอียดเรื่องจำนวนผู้ก่อการ ขั้นตอน และมาตราเฉพาะ อาจมีการปรับปรุง ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนดำเนินการ

สรุป

ลูกจ้างมีสิทธิรวมตัวตั้ง/เข้าเป็นสมาชิกสหภาพแรงงาน ตาม พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518
สิทธิสำคัญ: ยื่นข้อเรียกร้อง เจรจาต่อรองร่วม และนัดหยุดงานโดยชอบด้วยกฎหมาย
ห้ามนายจ้างเลิกจ้าง/ลดค่าจ้าง/กลั่นแกล้ง เพราะเหตุเป็นสมาชิกสหภาพหรือระหว่างยื่นข้อเรียกร้อง
รายละเอียดจำนวน/ขั้นตอนเฉพาะ ควรตรวจสอบล่าสุดกับกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

⚠️ บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้นเพื่อการศึกษา "พี่สิทธิ์" เป็นผู้ช่วยให้ข้อมูล ไม่ใช่ทนายความ ไม่รับรองผลคดี — ควรตรวจสอบสัญญาจ้าง/สลิปเงินเดือนจริง หรือปรึกษานิติกรศาลแรงงานก่อนดำเนินการ

อยากรู้ครบทุกสิทธิ์ในเล่มเดียว?คู่มือ “รู้สิทธิ์ ได้เปรียบ” — 90 หน้า 42 บท อ่านง่าย พร้อมสรุปมาตราสำคัญ + แบบฟอร์มทวงเงินใช้จริง

~~฿299~~฿199

ดูรายละเอียด