หนังสือเตือน (ใบเตือน) กี่ครั้งถึงเลิกจ้างได้? มีผลกี่ปี (2568)

"โดนใบเตือนใบแรกแล้ว จะโดนไล่ออกเลยไหม?" หรือ "ต้องครบ 3 ใบก่อนใช่ไหมถึงจะเลิกจ้างได้?" เป็นคำถามที่ลูกจ้างกังวลกันมาก บทความนี้สรุปเรื่องหนังสือเตือนให้ชัดว่ากฎหมายพูดไว้ยังไงจริง ๆ

หนังสือเตือนเกี่ยวอะไรกับค่าชดเชย (มาตรา 119(4))

ตามปกติ ถูกเลิกจ้างต้องได้ค่าชดเชย แต่ มาตรา 119(4) เปิดช่องให้นายจ้างเลิกจ้างได้ โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย ถ้าลูกจ้าง ฝ่าฝืนข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม ซึ่งนายจ้างได้ ตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว

• ต้องเป็นข้อบังคับ/คำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายและเป็นธรรม
• ต้องเคย เตือนเป็นหนังสือ มาก่อน
• ยกเว้น กรณีร้ายแรง ที่ไม่ต้องเตือนก่อนก็เลิกจ้างได้เลย

หนังสือเตือนมีผลกี่ปี?

หนังสือเตือนมีผลบังคับ ไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ลูกจ้างกระทำผิด พ้น 1 ปีไปแล้ว ถือว่าใบเตือนนั้นสิ้นผล จะเอามาอ้างเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยไม่ได้

หมายเหตุ: นับจาก "วันที่กระทำผิด" ไม่ใช่วันที่ออกหนังสือ

"3 ครั้ง" เป็นเรื่องจริงไหม?

กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวน "3 ครั้ง" ตายตัว ตัวเลข 3 ใบเป็นเพียงระเบียบภายในของบางบริษัทเท่านั้น หลักกฎหมายจริงคือ:

• ถ้าลูกจ้าง ทำผิดซ้ำในเรื่องที่เคยถูกเตือน และยังอยู่ ภายใน 1 ปี → นายจ้างเลิกจ้างได้โดย ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย
• แปลว่าในทางกฎหมาย แค่ใบเตือน 1 ใบ แล้วทำผิดซ้ำเรื่องเดิม ก็อาจพอให้เลิกจ้างได้แล้ว
• แต่ต้องเป็น "เรื่องเดียวกัน" กับที่เคยเตือน ไม่ใช่คนละเรื่อง

หนังสือเตือนที่ถูกต้องต้องมีอะไรบ้าง

ใบเตือนที่ใช้อ้างได้ตามกฎหมาย ควรระบุครบ 3 อย่าง:

• ข้อเท็จจริงการกระทำผิด — ทำอะไร เมื่อไหร่ ที่ไหน
• ข้อบังคับ/คำสั่งที่ฝ่าฝืน — ผิดข้อไหน ระเบียบอะไร
• คำเตือน ว่าจะไม่ให้กระทำผิดซ้ำอีก

ถ้าใบเตือนขาดองค์ประกอบเหล่านี้ หรือคลุมเครือ อาจถือว่าเป็นหนังสือเตือนที่ไม่ชอบ นายจ้างจะเอามาอ้างเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยไม่ได้

ถ้านายจ้างเลิกจ้างทั้งที่ยังไม่ถึงเหตุ

ถ้านายจ้างเลิกจ้างทั้งที่ ยังไม่ถึงเหตุตามกฎหมาย หรือหนังสือเตือน ไม่ชอบ (พ้น 1 ปีแล้ว คนละเรื่อง หรือระบุไม่ครบ) ลูกจ้างยังมีสิทธิได้ ค่าชดเชยเลิกจ้าง ตามปกติ และอาจเข้าข่าย เลิกจ้างไม่เป็นธรรม เรียกค่าเสียหายเพิ่มได้อีก

ระหว่างถูกสอบสวน หากนายจ้างสั่ง พักงานสอบสวน ก็มีกฎเรื่องค่าจ้างระหว่างพักงานที่ควรรู้ด้วย

สรุป

• ม.119(4): เลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยได้ ถ้าทำผิดซ้ำเรื่องที่ เตือนเป็นหนังสือ แล้ว (เว้นกรณีร้ายแรงไม่ต้องเตือน)
• หนังสือเตือนมีผล ไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันกระทำผิด
• ไม่มีกฎ 3 ครั้ง ตายตัว — ทำผิดซ้ำเรื่องเดิมใน 1 ปีก็เลิกจ้างได้
• ใบเตือนต้องระบุ: ข้อเท็จจริง + ข้อบังคับที่ฝ่าฝืน + คำเตือนห้ามทำซ้ำ ถ้าไม่ครบ/ไม่ถึงเหตุ อาจเป็นเลิกจ้างไม่เป็นธรรม

บทความที่เกี่ยวข้อง

เลิกจ้างเพราะผลงานไม่ดี/ป่วยบ่อย ได้ค่าชดเชยไหม? (2568)ผลงานไม่ดี ประเมินไม่ผ่าน หรือป่วยบ่อยจนทำงานไม่ไหว ไม่ใช่ความผิดร้ายแรงตาม ม.11เกษียณอายุ ได้ค่าชดเชยไหม? สิทธิเมื่อเกษียณตามกฎหมายแรงงาน (2568)การเกษียณอายุถือเป็นการเลิกจ้างตาม ม.118 วรรคท้าย ลูกจ้างที่เกษียณจึงมีสิทธิได้คสิทธิแรงงานหญิง 2568 ห้ามเลิกจ้างเพราะท้อง + งานที่กฎหมายห้ามทำลูกจ้างหญิงได้รับความคุ้มครองพิเศษ ห้ามนายจ้างเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์ พร้อมงานอัน