เลิกจ้างเพราะผลงานไม่ดี/ป่วยบ่อย ได้ค่าชดเชยไหม? (2568)

"หัวหน้าบอกว่าผลงานไม่ถึงเป้า เลยให้ออก แบบนี้ได้เงินอะไรไหม?" หรือ "ปีนี้ป่วยบ่อย โดนเลิกจ้าง จะไม่ได้ค่าชดเชยเลยหรือเปล่า?" คำถามแบบนี้เจอบ่อยมาก และหลายคนถูกทำให้เข้าใจผิดจนยอมเซ็นใบลาออกไปเปล่า ๆ บทความนี้สรุปให้ชัด

ผลงานไม่ดี ไม่ใช่ "ความผิดร้ายแรง"

"ผลงานไม่ดี / ประเมินไม่ผ่าน / หย่อนสมรรถภาพในการทำงาน" ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง ตามมาตรา 119 นั่นแปลว่า นายจ้างจะเลิกจ้างด้วยเหตุนี้ก็ทำได้ แต่ต้องจ่ายค่าชดเชย ตามอายุงานของลูกจ้าง

• ถ้าไม่ได้บอกกล่าวล่วงหน้า ต้องจ่าย ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (ค่าตกใจ) เพิ่มอีกด้วย
• ค่าชดเชยคำนวณตามอายุงาน — ดูรายละเอียดที่ ค่าชดเชยเลิกจ้าง

พูดง่าย ๆ คือ "ทำงานไม่เก่งพอ" กับ "ทำผิดร้ายแรง" เป็นคนละเรื่องกันในสายตากฎหมาย นายจ้างเอาเหตุผลงานมาปฏิเสธค่าชดเชยไม่ได้

ป่วยบ่อย / ป่วยเรื้อรัง ก็ยังได้ค่าชดเชย

การป่วยบ่อยหรือป่วยเรื้อรังจนทำงานไม่ไหว — ถ้าเป็นการ ป่วยจริง ไม่ใช่การละทิ้งหน้าที่หรือหนีงาน — ก็ ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง เช่นกัน ถ้านายจ้างเลิกจ้างด้วยเหตุนี้ ก็ยังต้องจ่ายค่าชดเชยตามปกติ

การเจ็บป่วยเป็นเรื่องที่ควบคุมไม่ได้ กฎหมายจึงไม่ถือเป็นความผิดที่จะตัดสิทธิค่าชดเชย

ระวัง "เลิกจ้างไม่เป็นธรรม" ซ้อนอีกชั้น

ต่อให้จ่ายค่าชดเชยครบ การเลิกจ้างนั้นก็ยังอาจเข้าข่าย เลิกจ้างไม่เป็นธรรม ได้ ถ้านายจ้าง ไม่มีเหตุอันสมควรเพียงพอ เช่น อ้างผลงานลอย ๆ โดยไม่เคยแจ้งเตือนหรือให้โอกาสปรับปรุง

ในกรณีนี้ ศาลแรงงานอาจสั่งให้ รับกลับเข้าทำงาน หรือให้ จ่ายค่าเสียหายเพิ่ม จากค่าชดเชยได้อีก

กับดักที่ต้องระวัง: อย่ารีบเซ็น

นายจ้างจำนวนไม่น้อยชอบอ้าง "ผลงาน" เพื่อ เลี่ยงจ่ายค่าชดเชย โดยพยายามให้ลูกจ้างเซ็นเอกสารบางอย่าง เช่น

• ยอมรับว่าตัวเองทำผิด / บกพร่อง
• "สมัครใจลาออก" เอง

ลูกจ้างไม่จำเป็นต้องเซ็น ยอมรับว่าตนทำผิด และไม่ต้องเซ็นใบลาออกถ้าจริง ๆ แล้วเป็นการถูกเลิกจ้าง เพราะถ้าเซ็นว่า "ลาออกเอง" อาจเสียสิทธิค่าชดเชยทั้งก้อน ถ้าไม่แน่ใจ ขอเวลากลับไปคิดหรือปรึกษาก่อนได้เสมอ

สรุป

• ผลงานไม่ดี / ประเมินไม่ผ่าน / ป่วยบ่อยจนทำไม่ไหว ไม่ใช่ความผิดร้ายแรง ตาม ม.119
• นายจ้างเลิกจ้างได้ แต่ ต้องจ่ายค่าชดเชย ตามอายุงาน + ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า (ถ้าไม่บอกก่อน)
• อาจเข้าข่ายเลิกจ้างไม่เป็นธรรม เรียกค่าเสียหายเพิ่มได้อีก
• อย่ารีบเซ็น ยอมรับผิดหรือใบลาออก — เพราะอาจทำให้เสียสิทธิค่าชดเชย

บทความที่เกี่ยวข้อง

เกษียณอายุ ได้ค่าชดเชยไหม? สิทธิเมื่อเกษียณตามกฎหมายแรงงาน (2568)การเกษียณอายุถือเป็นการเลิกจ้างตาม ม.118 วรรคท้าย ลูกจ้างที่เกษียณจึงมีสิทธิได้คยังทดลองงานอยู่ ถูกเลิกจ้างได้ค่าชดเชยไหม? (เข้าใจผิดกันเยอะ)หลายคนคิดว่าช่วงทดลองงานนายจ้างเลิกจ้างได้อิสระ ความจริงลูกจ้างทดลองงานก็ได้รับคสัญญาจ้างมีกำหนดเวลา ถูกเลิกจ้างได้ค่าชดเชยไหม? (สัญญาจ้างแบบต่างๆ)สัญญาจ้างมีกี่แบบ และสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลา (fixed-term) จะไม่ต้องจ่ายค่าชด